Przedstawiamy założenia Koncepcji Polityki Kulturalnej do 2050 roku
06.11.2026
Bezpieczeństwo polskiego dziedzictwa i wolność twórcza, równy dostęp do kultury oraz stabilne warunki rozwoju dla artystów i instytucji - to najważniejsze założenia Koncepcji Polityki Kulturalnej do 2050 roku. Dokument opiera się na trzech filarach: Odporności, Wspólnocie i Rozwoju. Ich znaczenie oraz proponowane kierunki działań przedstawiła ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska podczas spotkania z mediami 5 listopada 2026 roku w Instytucie Przemysłów Kreatywnych w Warszawie.
W wydarzeniu wzięli również udział przedstawiciele Departamentu Strategii Kultury i Mediów MKiDN oraz eksperci z Rady Społecznej przy Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Dlaczego powstała Koncepcja Polityki Kulturalnej do 2050?
Koncepcja Polityki Kulturalnej do 2050 roku wyznacza długofalową wizję polskiej kultury, uwzględniającą wyzwania społeczne, gospodarcze, technologiczne i klimatyczne. Obejmuje obszary i kierunki działań, których wspólnym celem jest wzmocnienie roli kultury w rozwoju państwa, budowaniu więzi społecznych i wzmocnieniu bezpieczeństwa.
Obejmując stanowisko Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego obiecywałam stworzenie dokumentu, który będzie wskazywał kierunki i fundamenty rozwoju kultury w Polsce. Wierzę, że to jest moment, w którym bez konkretnych danych, badań i kierunków, coraz trudniej będzie nam wzmacniać naszą kulturę i dbać o dziedzictwo. Potrzebujemy nowej, świadomej polityki kulturalnej, która wyznaczy kierunek dla kolejnego pokolenia, by Polska była krajem odpornym, twórczym i mocnym siłą swojej wspólnoty. Krajem, który chroni artystyczną wolność, bo wie, że bez niej nie ma nowych opowieści. Krajem, który pielęgnuje pamięć, ten drogowskaz na przyszłość. Krajem, który szanuje i wspiera kreatywność, bezcenne źródło rozwoju – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. - Dlatego przyszedł czas, żeby zmienić sposób myślenia o kulturze i przywrócić jej należne miejsce w naszej świadomości. Jakiej Polski chcemy za dwadzieścia pięć lat? O tym, w jakim kraju będziemy żyli, zadecyduje nasz stosunek do kultury – dodała.
Poznaj trzy filary: Odporność, Wspólnota, Rozwój
- Odporność – kultura, która chroni wolność i przygotowuje na kryzysy
Pierwszy filar koncentruje się na bezpieczeństwie kultury i jej roli we wzmacnianiu odporności społeczeństwa. Zakłada skuteczniejszą ochronę dziedzictwa kulturowego, zbiorów i instytucji przed skutkami konfliktów, katastrof oraz zmian klimatu. Ważnym kierunkiem jest także zwiększanie bezpieczeństwa cyfrowego sektora kultury i przygotowanie instytucji do działania w sytuacjach kryzysowych.
Odporność oznacza również ochronę wolności twórczej, niezależności artystycznej i pluralizmu mediów. W świecie rosnącej dezinformacji szczególnego znaczenia nabierają edukacja medialna, krytyczne myślenie oraz umiejętność rozpoznawania manipulacji.
- Wspólnota – kultura dostępna i bliska ludziom
Drugi filar zakłada zmniejszanie nierówności w dostępie do kultury oraz wzmacnianie jej roli w życiu lokalnych społeczności.
Kultura powinna być dostępna niezależnie od miejsca zamieszkania, wieku, sytuacji materialnej czy indywidualnych potrzeb. Dlatego koncepcja kładzie nacisk na rozwój lokalnych instytucji i inicjatyw, szczególnie poza największymi ośrodkami miejskimi.
Biblioteki, domy kultury i inne lokalne przestrzenie mają nie tylko zapewniać dostęp do wydarzeń artystycznych, ale również stwarzać mieszkańcom możliwość aktywnego uczestnictwa i współtworzenia kultury.
Ważnym elementem tego filaru jest również wzmacnianie więzi międzypokoleniowych, pielęgnowanie lokalnego dziedzictwa i tożsamości oraz budowanie wspólnoty opartej na dialogu i wzajemnym szacunku.
- Rozwój – lepsze warunki dla twórców, silniejsze instytucje i nowe możliwości
Trzeci filar dotyczy stworzenia stabilniejszych i bardziej przewidywalnych warunków funkcjonowania sektora kultury.
Jednym z priorytetów jest poprawa sytuacji zawodowej i ekonomicznej twórców, w tym godne wynagrodzenia, ochrona praw autorskich oraz rozwój rozwiązań zwiększających bezpieczeństwo socjalne osób pracujących w kulturze.
Koncepcja wskazuje również na potrzebę bardziej przewidywalnego systemu finansowania instytucji kultury, organizacji pozarządowych i przemysłów kreatywnych, umożliwiającego planowanie działań w dłuższej perspektywie.
Istotnym kierunkiem pozostaje wspieranie innowacji, nowych technologii i kreatywności, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony praw twórców w dynamicznie zmieniającym się środowisku cyfrowym, w tym w związku z rozwojem sztucznej inteligencji.
Koncepcja Polityki Kulturalnej do 2050 roku wyznacza długofalowy kierunek zmian w polskiej kulturze. Łączy potrzeby twórców, instytucji i odbiorców z wyzwaniami przed którymi stoi państwo, traktując kulturę jako istotny element rozwoju społecznego i gospodarczego Polski. Na bazie kierunków zawartych w dokumencie, planowane jest powstanie konkretnych dokumentów wizyjnych dla poszczególnych obszarów kultury.
Materiały
Koncepcja Polityki Kulturalnej do 2050 r.Koncepcja_Polityki_Kulturalnej_do_2050_r.pdf 6.97MB