Unijna Tablica Wyników Wymiaru Sprawiedliwości to coroczny raport publikowany przez Komisję Europejską, który służy jako narzędzie informacyjne do monitorowania i oceny systemów wymiaru sprawiedliwości we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Głównym celem tego zestawienia jest pomoc państwom UE w podnoszeniu skuteczności ich systemów sądowniczych poprzez dostarczanie obiektywnych, wiarygodnych i porównywalnych danych.

Przełom w postrzeganiu niezależności wymiaru sprawiedliwości

Zgodnie z najnowszymi badaniami Eurobarometru zawartymi w raporcie, w Polsce nastąpił niemal dwukrotny wzrost poczucia niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

• W kategorii ogółu społeczeństwa odsetek ocen pozytywnych („bardzo dobrze i dobrze”) wzrósł aż o 19 punktów procentowych – z poziomu 22 proc. w poprzednim roku do 41 proc. obecnie
• Wśród przedsiębiorców i środowiska biznesu odnotowano wzrost o 20 punktów procentowych z 22 proc.  do 42 proc.

Wyniki te pozwoliły Polsce opuścić ostatnie - 27. miejsce w zestawieniu UE i awansować na 20. pozycję. To jasny dowód na to, że przywracanie standardów państwa prawa oraz transparentność działań Ministerstwa Sprawiedliwości zyskują silną akceptację społeczną i biznesową.

Polska na podium Europy: ochrona dzieci, biznesu i sprawne sądy administracyjne

Raport Komisji Europejskiej potwierdza, że w wielu obszarach polskie procedury i sądy stanowią wzór efektywności dla innych państw członkowskich:

• Wymiar sprawiedliwości przyjazny dzieciom: Polska zdobyła niemal maksymalną ocenę (9 na 10 punktów), awansując z 3. na 1. miejsce w Unii Europejskiej w zakresie szczególnych udogodnień dla najmłodszych (ex aequo z grupą innych państw). Odnotowano też wyraźny awans (z 25. na 20. miejsce) w sprawach, gdzie dzieci są pokrzywdzonymi, podejrzanymi lub oskarżonymi.
• Ochrona własności intelektualnej: Polska awansowała z 2. na 1. miejsce w całej UE pod względem najkrótszego średniego czasu trwania spraw pierwszej instancji o naruszenie unijnego znaku towarowego.
• Walka z korupcją: Polskie sądy błyskawicznie radzą sobie ze sprawami dotyczącymi łapówkarstwa, plasując nasz kraj na wysokim 3. miejscu w UE pod względem najkrótszego czasu trwania postępowań.
• Sądownictwo administracyjne: utrzymujemy elitarną pozycję w Europie – zajmujemy 4. miejsce w UE pod względem najkrótszego czasu potrzebnego na rozstrzygnięcie sprawy w pierwszej instancji, 5. miejsce pod względem wskaźnika rozstrzygalności oraz 4. miejsce wśród państw o najmniejszej liczbie spraw w toku na 100 mieszkańców.
• Dostęp do informacji online: dzięki wdrożeniu kompleksowych narzędzi informacyjnych i cyfrowych usług dla obywateli – obejmujących m.in. przejrzyste strony internetowe z informacjami o prawach procesowych, pomocy prawnej, kosztach postępowania, formularzach online do wszczynania spraw, kanałach kontaktu z sądami, interaktywnych materiałach edukacyjnych oraz informacjach dla osób nieposługujących się językiem polskim – Polska zanotowała awans z 5. na 2. miejsce w UE (uzyskując 11 z 12 możliwych punktów) w zakresie dostępności informacji o systemie sądownictwa dla obywateli.
• Alternatywne metody rozwiązywania sporów: Polska utrzymuje mocne, 6. miejsce w Europie w obszarze promowania i zachęt do stosowania metod ADR (wzrost z 45 do 48 punktów).

Obok niewątpliwych sukcesów, EU Justice Scoreboard 2026 precyzyjnie lokalizuje bariery strukturalne, z którymi mierzy się polski system. Głównym wyzwaniem pozostaje bezprecedensowe obciążenie sądów powszechnych.

Kierunek: cyfryzacja i uproszczenie procedur

Publikacja tegorocznego raportu zbiega się z intensywnymi pracami Ministerstwa Sprawiedliwości nad pakietem zmian, które mają na celu usprawnienie pracy sądów. Kluczem do udrożnienia sądów powszechnych jest upraszczanie języka prawnego, eliminowanie zbędnych formalności oraz dalsza, głęboka cyfryzacja procedur, która będzie przyjazna dla obywateli i przyspieszy postepowanie. 

Działania te zapewnią sprawne i nowoczesne funkcjonowanie całego systemu wymiaru sprawiedliwości.