Przypomnienie stanu faktycznego sprawy

9 września 2026 r. Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał na podstawie art. 127 paragraf 3 w związku z art. 138 paragraf 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzję utrzymującą w mocy decyzję z 28 maja 2026 r. o odwołaniu dr. Michała Sopińskiego z funkcji Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. 

Decyzja z 9 września 2026 r. jest ostateczna i wykonalna. Została tego samego dnia skutecznie doręczona stronie w trybie określonym w art. 47 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z chwilą jej doręczenia wywołała wszystkie przewidziane prawem skutki.

Podstawy podjęcia decyzji

Decyzja została wydana na podstawie art. 432 ust. 5 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis ten pozwala ministrowi nadzorującemu uczelnię odwołać rektora, jeżeli rażąco lub uporczywie narusza on przepisy prawa.

Minister Sprawiedliwości ponownie przeanalizował całość materiału dowodowego. Postępowanie przeprowadzono z zapewnieniem stronie prawa do czynnego udziału oraz po zasięgnięciu wymaganych ustawą opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich.

Ponowne rozpatrzenie sprawy potwierdziło, że zachodziły ustawowe przesłanki odwołania Rektora-Komendanta. Stwierdzone naruszenia dotyczyły trzech zasadniczych obszarów:

• nieprawidłowości w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora,
• naruszenia zasady apolityczności Służby Więziennej,
• nieprawidłowości przy realizacji zadań związanych z aplikacją kuratorską.

Minister Sprawiedliwości uznał, że charakter, skala i powtarzalność stwierdzonych naruszeń uzasadniały ich zakwalifikowanie jako rażącego lub uporczywego naruszania przepisów prawa. Odwołanie Rektora-Komendanta nie stanowi ingerencji w wolność badań naukowych ani autonomię Akademii, lecz wykonanie ustawowych kompetencji nadzorczych wobec uczelni służb państwowych.

Skutkiem wykonania decyzji jest wygaśnięcie kadencji dr. Michała Sopińskiego jako Rektora-Komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości.

Dr hab. Sławomir Cudak, prof. AWS obejmuje obowiązki Rektora-Komendanta

W związku z powstaniem wakatu, na podstawie art. 432 ust. 5 w związku z art. 24 ust. 8 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, obowiązki Rektora-Komendanta objął dr hab. Sławomir Cudak, prof. AWS, jako najstarszy członek Senatu posiadający co najmniej stopień doktora. Jego status wynika bezpośrednio z ustawy, nie wymaga zatwierdzenia przez organy Akademii i nie jest uzależniony od faktycznego przekazania mu gabinetu, dokumentów ani dostępu do pomieszczeń Uczelni. Od chwili powstania wakatu jest on uprawniony do kierowania Akademią i reprezentowania jej na zewnątrz.

Ministerstwo Sprawiedliwości oczekuje, że Senat Akademii sprawnie i bez zbędnej zwłoki przeprowadzi ustawową procedurę powołania nowego Rektora-Komendanta. Do tego czasu zadaniem osoby pełniącej obowiązki jest przede wszystkim zapewnienie ciągłości, stabilności i zgodnego z prawem funkcjonowania uczelni.

Minister Sprawiedliwości zwrócił się do pełniącego obowiązki Rektora - Komendanta dr hab. Sławomira Cudaka o współdziałanie z Senatem w przygotowaniu i przeprowadzeniu procedury powołania nowego Rektora-Komendanta. Kompetencja do jego powołania należy do Senatu, zgodnie z art. 66a ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.

Zmiana osoby kierującej Akademią nie wpływa na ciągłość jej działalności dydaktycznej, naukowej i organizacyjnej ani na sytuację studentów, słuchaczy, doktorantów i pracowników.

Ministerstwo Sprawiedliwości oczekuje sprawnego przekazania obowiązków oraz współpracy wszystkich organów Akademii w celu zapewnienia jej stabilnego i zgodnego z prawem funkcjonowania.

Pełna treść pism Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego skierowanych do Senatu Akademii Wymiaru Sprawiedliwości oraz do p.o. Rektora-Komendanta dr. hab. Sławomira Cudaka, prof. AWS znajduje się w załącznikach poniżej.