| Tytuł | Wersja | Dane zmiany / publikacji |
|---|---|---|
| Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niektórych innych ustaw | 1.0 | 09.09.2026 09:20 Edyta Kurkiewicz |
Aby uzyskać archiwalną wersję należy skontaktować się z Redakcją BIP
{"register":{"columns":[{"header":"Numer projektu","value":"UD466","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"sequence":{"regex":"UD{#UD_1}"},"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Rodzaj dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"Projekty ustaw","value":"Projekty ustaw"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Typ dokumentu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"D – pozostałe projekty","value":"D – pozostałe projekty"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja dodatkowa","value":"Projekt zawiera rozwiązania o charakterze deregulacyjnym (Deregulacja 2.0)","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Cele projektu oraz informacja o przyczynach i potrzebie rozwiązań planowanych w projekcie","value":"I. Zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości dotyczącego przedmiotów opodatkowania będących we współwłasności, współposiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym\nCelem projektu jest zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego i wynikającej z niego solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości w odniesieniu do gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność (będących w posiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym) dwóch lub więcej podmiotów.\nZgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 707), dalej „UPOL”, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Z tak określonego solidarnego obowiązku podatkowego wynika solidarna odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe, do której zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ‒ Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.), stosuje się przepis ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. ‒ Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795) dla zobowiązań cywilnoprawnych. \nKonsekwencją powyższych regulacji jest niepodzielność zobowiązania podatkowego i odpowiedzialność każdego ze współwłaścicieli za jego całość. Oznacza to możliwość żądania przez wierzyciela podatkowego (gminę) zapłaty całości podatku od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników solidarnych zwalnia z długu pozostałych.\nJednocześnie solidarna odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe jest wyłączona w przypadkach:\n- ustanowienia odrębnej własności lokali, w odniesieniu do gruntu oraz części budynku stanowiących nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2026 r. poz. 232) ‒ art. 3 ust. 5 UPOL,\n- współwłasności w częściach ułamkowych lokalu użytkowego ‒ garażu wielostanowiskowego w budynku mieszkalnym wraz z gruntem stanowiącym odrębny przedmiot własności (art. 3 ust. 4a UPOL).\nObowiązek podatkowy ciąży wówczas na współwłaścicielach w zakresie odpowiadającym ich udziałowi w prawie własności. \nSolidarna odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe doznaje także ograniczenia, w przypadku, gdy jeden lub kilku współwłaścicieli jest zwolnionych od podatku albo nie podlega temu podatkowi. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach, którzy podlegają podatkowi od nieruchomości oraz nie są zwolnieni od tego podatku, w zakresie odpowiadającym ich łącznemu udziałowi w prawie własności lub posiadaniu (art. 3 ust. 6 UPOL).\nZobowiązanie każdego ze współwłaścicieli do zapłaty całości podatku, a nie kwoty odpowiadającej ich udziałowi jest powszechnie krytykowane i oceniane jako niesprawiedliwe. Poczucie niesprawiedliwości jest tym większe im większa jest dysproporcja udziału we współwłasności pomiędzy podatnikiem, od którego wierzyciel zażądał zapłaty podatku a podatnikiem niepłacącym.\nPrzepisy o solidarnym obowiązku podatkowym i odpowiedzialności solidarnej współwłaścicieli skutkują szeregiem niepożądanych z punktu widzenia podatników i organów podatkowych konsekwencji, które dotyczą takich aspektów jak: wymiar podatku (obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego z udziałem wszystkich współwłaścicieli), doręczenie decyzji wymierzającej podatek wszystkim współwłaścicielom, zapłata podatku oraz zwrot nadpłaty podatku. \nNajbardziej uciążliwe konsekwencje, skutkujące znacznym zbiurokratyzowaniem obowiązków podatników, występują w przypadku zbiegu u jednego podatnika wyłącznej własności nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz współwłasności innej nieruchomości lub obiektu budowlanego. W takiej sytuacji podatnik jest obowiązany do złożenia odrębnej informacji o nieruchomościach lub obiektach budowlanych, dalej „informacja”, lub deklaracji na podatek od nieruchomości, dalej „deklaracja”, dla wszystkich przedmiotów opodatkowania stanowiących jego wyłączną własność oraz odrębnej informacji lub deklaracji dla przedmiotu opodatkowania będącego we współwłasności. Taką odrębną informację lub deklarację muszą złożyć wszyscy pozostali współwłaściciele ujawniając w nich identyczne dane przedmiotu opodatkowania. Jeśli podatnik ma kilka przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność z różnymi osobami musi wówczas złożyć na każdy przedmiot opodatkowania oddzielną informację/deklarację. Dodatkowo w przypadku, gdy osoba fizyczna jest współwłaścicielem z podmiotem niebędącym osobą fizyczną, zgodnie z art. 6 ust. 11 UPOL, obowiązana jest złożyć deklarację. W efekcie wysokość jej zobowiązania z tytułu PON od takiej nieruchomości jest ustalana w drodze samoobliczenia w deklaracji, a w przypadku nieruchomości stanowiących jej własność lub współwłasność z osobami fizycznymi w drodze decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość podatku. Dodatkową uciążliwość w takim przypadku stanowią różne terminy płatności PON (raty miesięczne w przypadku samoopodatkowania w formie deklaracji lub cztery raty w ciągu roku podatkowego w przypadku decyzji ustającej wysokość podatku albo jednorazowo ‒ gdy kwota podatku nie przekracza 100 zł).\nPostulaty ograniczenia bądź zniesienia instytucji solidarnego obowiązku podatkowego zgłaszane były dotychczas zarówno przez podatników, jak również organizacje zrzeszające jednostki samorządu terytorialnego: Unię Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, Związek Gmin Wiejskich RP oraz Unię Miasteczek Polskich. Za modyfikacją zasad solidarnej odpowiedzialności opowiadają się także inne podmioty, w tym Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, parlamentarzyści i przedstawiciele doktryny.\n\nII. Obowiązek składania informacji przez nabywców (zbywców) nieruchomości mieszkalnych\nPodatnicy podatku od nieruchomości będący osobami fizycznymi są zobowiązani złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację według ustalonego wzoru w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w tym podatku. Okolicznością taką jest m.in. nabycie (zbycie) własności nieruchomości mieszkalnej. W części przypadków dane zawarte w aktach notarialnych sporządzanych w związku z nabyciem (zbyciem) takiej nieruchomości zawierają wszystkie informacje niezbędne do dokonania wymiaru podatku od nieruchomości w prawidłowej wysokości, tym samym składana przez podatników informacja stanowi powielenie tych danych. W takich przypadkach zasadne jest umożliwienie wykorzystania danych zawartych w aktach notarialnych w miejsce obowiązku składania informacji.\n\nIII. Doprecyzowanie zakresu wyłączenia z opodatkowania PON, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 3 UPOL, tj. nieruchomości lub ich części zajętych na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych, urzędów związków metropolitalnych i urzędów marszałkowskich\nW praktyce stosowania ww. wyłączenia wątpliwości wywołuje jego zakres przedmiotowy, w szczególności czy użyty w ww. przepisie zwrot „nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego” obejmuje nieruchomości zajęte przez jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego wykonujące zadania, jakie na mocy ustaw spoczywają na samorządach (np. urzędy pracy, zarządy dróg).\nZgodnie ze stanowiskiem przedstawicieli doktryny, jak i sądów administracyjnych, przez potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego należy rozumieć zapewnienie warunków funkcjonowania tych jednostek oraz nie można ich utożsamiać z potrzebami innych jednostek administracyjnych wykonujących zadania, jakie na mocy ustawy spoczywają na samorządach, jak również z potrzebami samej gminy, w związku z realizacją jej zadań własnych. W rezultacie wyłączeniu z opodatkowania powinny podlegać siedziby organów jednostek samorządu terytorialnego w postaci budynków urzędów obsługujących ich funkcjonowanie i zajęte pod nie grunty.\nZ uwagi na powyższe przepis regulujący ww. wyłączenie wymaga doprecyzowania.\n\nIV. Wyeliminowanie konieczności uiszczania przez gminy samym sobie PON z tytułu gruntów będących przedmiotem ich użytkowania wieczystego oraz zniesienie obowiązku składania przez gminy deklaracji w zakresie przedmiotów opodatkowania zwolnionych z PON\nZgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 15 UPOL z podatku od nieruchomości zwolnione są grunty i budynki lub ich części, stanowiące własność gminy, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów. Zwolnienie to nie obejmuje gruntów będących w użytkowaniu wieczystym gmin, co powoduje, że muszą one uiszczać samym sobie podatek od nieruchomości z tego tytułu.\nPrzepisy art. 6 ust. 10 UPOL zobowiązują do składania właściwemu organowi podatkowemu deklaracji na dany rok podatkowy również podatników korzystających ze zwolnień na mocy przepisów UPOL. Oznacza to, że gminy są zobowiązane do składania deklaracji w zakresie przedmiotów opodatkowania będących ich własnością, które są zwolnione z podatku. Obowiązek ten, w przypadku gmin posiadających pełne dane o gruntach i budynkach stanowiących ich własność, jest niezasadny i generuje niepotrzebne czynności administracyjne związane ze sporządzeniem deklaracji w tym zakresie.\nProjektowane zmiany procedowane będą w ramach pakietu „Przyjazna administracja skarbowa i pewność prawa podatkowego”.\nW przypadku podatników podatku od nieruchomości posiadających w jednej gminie więcej niż jeden przedmiot opodatkowania, w tym także będący przedmiotem współwłasności, projektowane zmiany wprowadzają rozwiązania stanowiące odbiurokratyzowanie ich obowiązków. Uwzględnienie oczekiwań podatników by „każdy płacił sam za siebie” przez opodatkowanie ich stosownie do ich udziału we własności nieruchomości lub obiektu budowlanego wpłynie pozytywnie na uproszczenie wymiaru podatku oraz będzie rozwiązaniem ekonomicznie sprawiedliwym.\nWprowadzenie rozwiązania polegającego na zastąpieniu obowiązku składania informacji przesyłaniem przez notariusza organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia nieruchomości wyciągu z aktu notarialnego zawierającego dane niezbędne do wymiaru podatku na wniosek osoby fizycznej będącej nabywcą (zbywcą) takiej nieruchomości zmniejszy jej obowiązki względem organu podatkowego.\nProponowane rozwiązanie znoszące obowiązek składania deklaracji przez gminy ograniczy ich obowiązki administracyjne.\n","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Istota rozwiązań planowanych w projekcie, w tym proponowane środki realizacji","value":"I. Zniesienie solidarnego obowiązku podatkowego w PON dotyczącego przedmiotów opodatkowania będących we współwłasności, współposiadaniu lub współużytkowaniu wieczystym \nProponowane rozwiązanie polega na wprowadzeniu opodatkowania gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność, współposiadanie, lub współużytkowanie wieczyste według udziałów. W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych obowiązek podatkowy będzie określany w odniesieniu do udziałów w prawie własności poszczególnych współwłaścicieli. Opodatkowanie według udziałów będzie obowiązywało również co do zasady w odniesieniu do współwłasności łącznej oraz współposiadania, z tą różnicą, że przyjęta zostanie fikcja prawna udziałów w częściach równych. Przy czym odrębnie uregulowana zostanie sytuacja opodatkowania majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską z uwzględnieniem specyfiki odpowiedzialności za ten majątek wynikającej z ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Rozwiązanie to wychodzi naprzeciw zgłaszanym zarówno przez podatników, jak i organy podatkowe, postulatom ograniczenia liczby doręczanych decyzji przyczyniając się do istotnego jej zmniejszenia. Udziały we współużytkowaniu wieczystym będą określane zgodnie z charakterem danego stosunku, a więc według udziałów lub w częściach równych.\nW tym celu przewiduje się zmianę art. 3 ust. 4 UPOL określającego obecnie solidarny obowiązek podatkowy w przypadku nieruchomości lub obiektów budowlanych stanowiących współwłasność lub znajdujących się we współposiadaniu dwóch lub więcej podmiotów. Przewiduje się również jako konsekwencję zniesienia solidarnego obowiązku podatkowego i odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe zmiany dostosowawcze w innych przepisach UPOL.\nPonadto, w związku ze zmianami przewidzianymi w UPOL, niezbędne będą zmiany w przepisach innych ustaw, w szczególności w art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1344, z późn. zm.), art. 6a ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 176) oraz w art. 92 ustawy – Ordynacja podatkowa.\nZmiany w ustawie o podatku rolnym i ustawie o podatku leśnym będą dotyczyć łącznego zobowiązania pieniężnego. W związku ze zniesieniem odpowiedzialności solidarnej w PON, z wyjątkiem majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską, wyłączona zostanie co do zasady możliwość pobierania od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych należnego zobowiązania podatkowego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustalanego przez organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), w przypadku, gdy jednym z podatków wchodzących w skład takiego zobowiązania jest podatek od nieruchomości. W takich przypadkach wysokość podatku od nieruchomości, podatku rolnego i leśnego będzie ustalana w odrębnych decyzjach. Jednocześnie w przypadku przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność (współposiadanie) osób fizycznych pozostawiona zostanie możliwość wydania decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne obejmujące podatek rolny i podatek leśny. \nW związku z projektowanymi zmianami w UPOL konieczne będzie określenie, w drodze rozporządzenia, nowych wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji, uwzględniających zmianę zasad opodatkowania gruntów, budynków (ich części) oraz budowli lub ich części stanowiących współwłasność, współposiadanie lub współużytkowanie wieczyste (opodatkowanie według udziałów).\n\nII. Zastąpienie obowiązku składania informacji przesyłaniem przez notariusza organowi podatkowemu wyciągu z aktu notarialnego zawierającego dane niezbędne do wymiaru podatku\nW celu ułatwienia wywiązywania się przez podatników z obowiązków związanych z nabyciem nieruchomości mieszkalnych, których nabywca nie zamierza zająć na prowadzenie działalności gospodarczej, stanowiących stosunkowo dużą grupę przypadków objętych podatkiem od nieruchomości, gdzie istnieje możliwość uzyskania przez organ podatkowy danych koniecznych do wymiaru podatku od nieruchomości osobie fizycznej w inny sposób niż przez złożenie informacji, proponuje się wprowadzenie rozwiązania polegającego na zastąpieniu obowiązku składania informacji przesyłaniem przez notariusza na wniosek nabywcy organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia nieruchomości wyciągu z aktu notarialnego zawierającego dane niezbędne do wymiaru podatku na wniosek osoby fizycznej będącej nabywcą (zbywcą) takiej nieruchomości. Podobne rozwiązanie przewiduje się w odniesieniu do zbycia nieruchomości.\nPowyższe rozwiązanie spowoduje odbiurokratyzowanie i ograniczenie wymiany dokumentów pomiędzy podatnikiem i organem podatkowym. Przekazywanie danych niezbędnych do wymiaru podatku przez notariusza zwolni podatnika z obowiązku złożenia informacji, zmniejszy ryzyko błędów związanych z samodzielnym jej wypełnianiem, oraz ograniczy korespondencję organu podatkowego z podatnikiem (wezwanie do udzielenia wyjaśnień). Zastosowanie rozwiązania zapewni terminowe informowanie organu podatkowego o powstaniu lub wygaśnięciu obowiązku podatkowego i sprawny wymiar podatku.\n\nIII. Doprecyzowanie zakresu wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 3 UPOL\nW celu doprecyzowania zakresu wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt 3 UPOL proponuje się takie sformułowanie przepisu, aby w sposób jednoznaczny wynikało z niego, że podatkowi od nieruchomości nie podlegają wyłącznie grunty oraz budynki lub ich części zajęte przez urzędy gmin, starostwa powiatowe, urzędy marszałkowskie i urzędy metropolitalne.\n\nIV. Uchylenie art. 7 ust. 1 pkt 15 UPOL i wprowadzenie wyłączenia z PON przedmiotów opodatkowania stanowiących własność gminy objętych zwolnieniem oraz gruntów będących przedmiotem użytkowania wieczystego gminy\nProponuje się uchylenie art. 7 ust. 1 pkt 15 UPOL zwalniającego z podatku od nieruchomości grunty i budynki lub ich części, stanowiące własność gminy, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą lub będących w posiadaniu innych niż gmina jednostek sektora finansów publicznych oraz pozostałych podmiotów oraz wprowadzenie w art. 2 UPOL wyłączenia tych przedmiotów opodatkowania z podatku od nieruchomości. Dodatkowo proponuje się uwzględnienie w ww. wyłączeniu gruntów będących przedmiotem użytkowania wieczystego gminy.\nPowyższe rozwiązanie spowoduje, że gmina nie będzie musiała płacić podatku samej sobie z tytułu gruntów, które są przedmiotem jej użytkowania wieczystego oraz nie będzie zobowiązana do składania deklaracji w zakresie przedmiotów opodatkowania objętych projektowanym wyłączeniem. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Oddziaływanie na życie społeczne nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Spodziewane skutki i następstwa projektowanych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Sposoby mierzenia efektów nowych regulacji prawnych","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za opracowanie projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MFiG","value":"MFiG"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ współpracujący przy opracowaniu projektu","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Osoba odpowiedzialna za opracowanie projektu","value":"Jarosław Neneman Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Organ odpowiedzialny za przedłożenie projektu RM","registerId":20874195,"dictionaryValues":[{"id":"MFiG","value":"MFiG"}],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Planowany termin przyjęcia projektu przez RM","value":"IV kwartał 2026 r. ","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Informacja o rezygnacji z prac nad projektem","value":"","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":false,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"},{"header":"Status realizacji","registerId":20874195,"dictionaryValues":[],"nestedValues":[],"showInContent":true,"positionSelector":".article-area__article h2","insertMethod":"after"}]}}