Inauguracja projektu

Oficjalnym rozpoczęciem projektu była konferencja inaugurująca, która odbyła się 22 września 2025 r. w Żyrardowie. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 100 przedstawicieli samorządów, instytucji publicznych, środowiska naukowego oraz organizacji pozarządowych.

Podczas konferencji poruszono kluczowe zagadnienia związane z gospodarowaniem wodą, ochroną różnorodności biologicznej, źródłami finansowania działań adaptacyjnych oraz rozwiązaniami wzmacniającymi odporność miast na skutki zmiany klimatu.

Istotnym elementem wydarzenia był warsztat poświęcony identyfikacji najważniejszych zagrożeń wynikających ze zmiany klimatu, które już dziś stanowią wyzwanie dla miast objętych projektem. Uczestnicy wspólnie określili również kierunki działań oraz priorytetowe inwestycje, mogące skutecznie ograniczać skalę tych zagrożeń i wspierać proces adaptacji do zmiany klimatu.

Regionalne spotkania dla miast Polski Wschodniej

Spotkania regionalne stanowią kluczowy element projektu tworząc przestrzeń do wymiany wiedzy, doświadczeń i dobrych praktyk pomiędzy samorządami, ekspertami oraz instytucjami zaangażowanymi w proces adaptacji do zmiany klimatu. W trakcie wydarzeń uczestnicy zdobywają praktyczne kompetencje związane z planowaniem, finansowaniem i realizowaniem inwestycji adaptacyjnych, a także poznają sprawdzone rozwiązania funkcjonujące w miastach i gminach. 

Warsztaty i wizyta terenowa w Poznaniu (8-9 października 2026 r.)

•    Uczestnicy: 54 przedstawicieli urzędów miejskich z makroregionu Polski Wschodniej.
•    Temat przewodni: partycypacja społeczna w procesie adaptacji miast do zmian klimatu oraz praktyczne rozwiązania zwiększające odporność miast na skutki zmian klimatu.
•    Najważniejsze zagadnienia: dobre praktyki angażowania mieszkańców w opracowywanie Miejskich Planów Adaptacji (MPA), identyfikacja wyzwań związanych z partycypacją społeczną, dobór narzędzi i technik partycypacyjnych oraz planowanie procesów konsultacyjnych w gminach. 
•    Element praktyczny: warsztaty prowadzone przez Fundację Sendzimira oraz wizyta terenowa prezentująca rozwiązania zwiększające odporność miasta na zmiany klimatu, obejmująca użytek ekologiczny Traszki Ratajskie, zbiornik retencyjny na Łacinie oraz projekty odbruków realizowane w dzielnicach Wilda i Łazarz.
•    Kluczowy efekt: wzmocnienie kompetencji uczestników w zakresie prowadzenia procesów partycypacyjnych i planowania działań adaptacyjnych przy współudziale mieszkańców oraz poznanie praktycznych przykładów błękitno-zielonej infrastruktury wdrażanych w Poznaniu. 

Spotkanie regionalne i wizyta studyjna w Supraślu i Białymstoku (16-17 września 2026 r.)

•    Uczestnicy: 101 przedstawicieli miast Polski Wschodniej, wojewódzcy i miejscy konserwatorzy zabytków oraz eksperci zajmujący się adaptacją miast do zmian klimatu.
•    Temat przewodni: adaptacja zabytkowych terenów zieleni miejskiej, parków, założeń pałacowo-ogrodowych i starodrzewu do skutków zmiany klimatu, przy jednoczesnym zachowaniu ich wartości historycznych i kulturowych.
•    Najważniejsze zagadnienia: ochrona zabytkowej zieleni w świetle obowiązujących przepisów i standardów konserwatorskich, planowanie i zarządzanie historycznymi terenami zieleni, znaczenie zabytkowych parków i ogrodów dla odporności miast oraz praktyczne aspekty realizacji działań adaptacyjnych.
•    Element praktyczny: wizyta studyjna w Supraślu poświęcona lokalnym działaniom adaptacyjnym w zabytkowym mieście uzdrowiskowym, połączona ze spacerem po historycznych terenach zieleni, a także fakultatywna wizyta w Pałacu i Ogrodzie Branickich w Białymstoku.
•    Kluczowy efekt: wymiana doświadczeń pomiędzy samorządami, konserwatorami zabytków i ekspertami oraz wypracowanie rekomendacji dotyczących skutecznego zarządzania i adaptacji terenów objętych ochroną konserwatorską w obliczu zmian klimatu.

Wizyta studyjna w Warszawie (29 lipca 2026 r.)

• Uczestnicy: 52 przedstawicieli urzędów miejskich z miast objętych projektem. 
• Temat przewodni: tworzenie terenów zieleni w strefach zabudowanych oraz wdrażanie rozwiązań opartych na przyrodzie (NbS). 
• Najważniejsze zagadnienia: projektowanie zielonej infrastruktury, retencja wód opadowych oraz zwiększanie odporności miast na zmiany klimatu. 
• Element praktyczny: wizyta studyjna w Parku Pole Mokotowskie oraz w miejscach realizacji inicjatywy „Nowe Centrum Warszawy”, obejmująca m.in. ul. Chmielną, ul. Złotą, Plac Powstańców Warszawy oraz okolice Pałacu Kultury i Nauki. 
• Kluczowy efekt: poznanie praktycznych przykładów wdrażania błękitno-zielonej infrastruktury i rozwiązań opartych na przyrodzie w przestrzeni miejskiej.

Spotkanie regionalne w Zamościu (5-6 maja 2026 r.)

• Uczestnicy: 115 przedstawicieli samorządów, służb konserwatorskich, administracji publicznej oraz ekspertów. 
• Temat przewodni: adaptacja do zmian klimatu na terenach objętych ochroną konserwatorską.
• Najważniejsze zagadnienia: zazielenianie historycznych przestrzeni miejskich, ochrona dziedzictwa kulturowego oraz przykłady dobrych praktyk z polskich miast. 
• Element praktyczny: wizyta studyjna po Zamościu oraz warsztaty „Laboratorium przestrzeni” poświęcone wypracowywaniu rozwiązań adaptacyjnych dla terenów zabytkowych.
• Kluczowy efekt: wypracowanie rekomendacji wspierających adaptację historycznych przestrzeni miejskich do zmiany klimatu.

Spotkanie regionalne w Siedlcach (23-24 lutego 2026 r.)

• Uczestnicy: 85 przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego zaangażowanych w przygotowanie projektów adaptacyjnych.
• Temat przewodni: przygotowanie wniosków o dofinansowanie działań adaptacyjnych oraz opracowanie OPZ dla MPA.
• Najważniejsze zagadnienia: możliwości finansowania projektów z FEPW, planowanie działań adaptacyjnych oraz praktyczne aspekty składania wniosków o dofinansowanie. 
• Element praktyczny: indywidualne konsultacje z ekspertami MKiŚ i NFOŚiGW oraz warsztaty poświęcone przygotowaniu OPZ dla MPA.
• Kluczowy efekt: wsparcie samorządów w przygotowaniu dokumentacji projektowej i skutecznym aplikowaniu o środki europejskie.

Spotkanie regionalne w Ostrowcu Świętokrzyskim (4-5 grudnia 2025 r.)

• Uczestnicy: 62 przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego odpowiedzialnych za pozyskiwanie funduszy i realizację projektów adaptacyjnych. 
• Temat przewodni: planowanie działań adaptacyjnych oraz finansowanie inwestycji w błękitno-zieloną infrastrukturę. 
• Najważniejsze zagadnienia: kryteria naboru projektów, warsztaty dotyczące przygotowywania wniosków o dofinansowanie oraz prezentacje dobrych praktyk miast Stalowa Wola i Busko-Zdrój.
• Element praktyczny: sesje konsultacyjne z ekspertami oraz wizyta studyjna prezentująca rozwiązania błękitno-zielonej infrastruktury wdrażane w Ostrowcu Świętokrzyskim. 
• Kluczowy efekt: wzmocnienie kompetencji samorządów oraz wymiana wiedzy i doświadczeń w zakresie adaptacji do zmian klimatu.

 Spotkanie regionalne w Augustowie (13-14 listopada 2025 r.)

• Uczestnicy: 41 przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego odpowiedzialnych za pozyskiwanie funduszy i realizację projektów adaptacyjnych. 
• Temat przewodni: pozyskiwanie środków FEPW na opracowanie MPA oraz inwestycje w błękitno-zieloną infrastrukturę. 
• Najważniejsze zagadnienia: doświadczenia miast we wdrażaniu miejskich planów adaptacji (MPA), możliwości finansowania działań adaptacyjnych, warsztaty dotyczące przygotowywania wniosków o dofinansowanie oraz prezentacja dobrych praktyk w zakresie działań adaptacyjnych.
• Element praktyczny: prezentacja dotycząca retencji miejskiej i pozwoleń wodnoprawnych oraz spacer miejski i wizyta studyjna poświęcona rozwiązaniom z zakresu błękitno-zielonej infrastruktury. 
• Kluczowy efekt: wymiana doświadczeń między samorządami oraz rozwój kompetencji związanych z przygotowaniem projektów finansowanych ze środków FEPW. 

Spotkanie regionalne w Latoszynie Zdroju (27 października 2025 r.)

• Uczestnicy: 47 przedstawicieli gmin uzdrowiskowych, Lasów Państwowych i Wód Polskich.
• Temat przewodni: adaptacja do zmian klimatu w gminach uzdrowiskowych oraz możliwości finansowania projektów w ramach FEPW 2.2.
• Najważniejsze zagadnienia: dobre praktyki z innych gmin uzdrowiskowych, doświadczenia Latoszyna-Zdroju i Iwonicza-Zdroju, kryteria naboru projektów oraz dostępne źródła finansowania.
• Element praktyczny: prezentacje dotyczące zintegrowanej gospodarki leśnej oraz dyskusja na temat znaczenia terenów zielonych dla odporności klimatycznej obszarów uzdrowiskowych. 
• Kluczowy efekt: rozwój współpracy pomiędzy samorządami, administracją publiczną i instytucjami zarządzającymi zasobami przyrodniczymi.

Indywidualne doradztwo dla samorządów

Istotnym elementem projektu są indywidualne konsultacje z miastami objętymi projektem. Na prośbę miast, przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska odwiedzili już m.in. Ełk, Gołdap, Giżycko, Mrągowo, Ostrów Mazowiecką, Przemyśl, Sanok i Tarnobrzeg. Odbyły się również konsultacje w formie online z Augustowem, Bielskiem Podlaskim, Siedlcami i Zambrowem. 

W trakcie konsultacji omawiano przede wszystkim:

• przygotowanie wniosków o dofinansowanie w ramach działania 2.2 „Adaptacja do zmiany klimatu” oraz wymagania konkursowe,
• opracowanie Miejskich Planów Adaptacji – weryfikacja roboczych dokumentów,
• planowanie inwestycji w błękitno-zieloną infrastrukturę wraz z przygotowaniem dokumentacji projektowej,
• weryfikację opisu przedmiotu zamówienia na opracowanie MPA,
• angażowanie mieszkańców w proces planowania i realizacji działań adaptacyjnych,
• inne pytania i wątpliwości zgłaszane przez miasta.

Dzięki indywidualnym konsultacjom miasta otrzymują eksperckie wsparcie dostosowane do swoich potrzeb, co ułatwia przygotowanie dokumentów aplikacyjnych, planowanie inwestycji oraz opracowywanie Miejskich Planów Adaptacji. Mogą dzięki temu skuteczniej pozyskiwać środki finansowe, sprawniej realizować działania adaptacyjne i podejmować decyzje oparte na wiedzy oraz rekomendacjach ekspertów. 

Wiedza, rekomendacje i dobre praktyki

Projekt obejmuje nie tylko wsparcie doradcze dla samorządów, lecz także pogłębione prace analityczne ukierunkowane na identyfikację skutecznych rozwiązań adaptacyjnych. Obecnie opracowywany jest dokument poświęcony adaptacji do zmiany klimatu na obszarach objętych ochroną konserwatorską, stanowiący odpowiedź na rosnącą potrzebę godzenia ochrony dziedzictwa kulturowego z wyzwaniami klimatycznymi.

Publikacja będzie zawierać kluczowe wnioski i rekomendacje wypracowane podczas spotkań eksperckich oraz perspektywę i doświadczenia samorządów, służb konserwatorskich, instytucji państwowych oraz ekspertów w zakresie łączenia ochrony dziedzictwa kulturowego z adaptacją do zmiany klimatu. 

Wizyty studyjne

W ramach projektu planowane są również zagraniczne wizyty studyjne, które umożliwiają uczestnikom poznanie sprawdzonych rozwiązań z zakresu adaptacji do zmian klimatu oraz wymianę doświadczeń z miastami wdrażającymi innowacyjne działania. Zdobyta wiedza pomoże samorządom projektować skuteczne i efektywne działania adaptacyjne, ograniczając ryzyko maladaptacji oraz zwiększając trwałość realizowanych inwestycji.