Najważniejsze informacje

• Porozumienie dotyczy ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową.
• Obszary objęte porozumieniem stanowią prawie dwie trzecie oceanów na świecie i około 95 % jego pojemności oraz obejmują morza i międzynarodowe dno morskie. Są one bogate w zasoby i różnorodność biologiczną, co zapewnia istotne korzyści ekologiczne, gospodarcze, społeczne, zdrowotne, kulturowe, naukowe i w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego.
• Obszary objęte porozumieniem są pod rosnącą presją związaną z zanieczyszczeniem, nadmierną eksploatacją, zmianą klimatu i zmniejszającą się różnorodnością biologiczną, a zatem wymagają pilnej ochrony.
• Porozumienie umożliwi lepszą ochronę morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową i poprawi zarządzanie.

Główny nacisk przepisów Porozumienia kładziony jest na ochronę szeroko pojętej różnorodności w obszarach morskich, w tym na działania edukacyjne i transfer technologii morskich na rzecz krajów rozwijających się. Polska i inne kraje UE uzyskają w wyniku Porozumienia wpływ na międzynarodowy wysiłek i zaangażowanie w ochronę środowiska morskiego i morskiej różnorodności biologicznej oraz rozwój prawa morza.

Porozumienie reguluje cztery główne obszary działalności związanej z ochroną i wykorzystaniem morskiej bioróżnorodności poza jurysdykcją państw:

• morskie zasoby genetyczne, włączając w to kwestie podziału korzyści;
• narzędzia zarządzania obszarowego, w tym morskie obszary chronione;
• oceny oddziaływania na środowisko;
• budowanie potencjału i transfer technologii.

Od momentu podpisania Porozumienia Polska pozostaje w gronie państw zaangażowanych w rozwój prawa morza, ochrony morskiej bioróżnorodności i współpracy wielostronnej w tej dziedzinie prawa międzynarodowego.

Porozumienie reguluje kwestie dotychczas nieuregulowane w umowach międzynarodowych z dziedziny prawa morza. Stanowi uzupełnienie Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 r. Wprowadza nieuregulowaną w Konwencji procedurę ustanawiania narzędzi zarządzania obszarowego, w tym morskich obszarów chronionych, reguluje sposób postępowania z morskimi zasobami genetycznymi pochodzącymi z obszarów znajdujących się poza jurysdykcją krajową oraz rozwija zarysowane w Konwencji obowiązki w zakresie monitoringu i oceny środowiska w odniesieniu do obszarów poza jurysdykcją państw.

II część Porozumienia (Morskie zasoby genetyczne, w tym uczciwy i sprawiedliwy podział korzyści) jest rozszerzeniem na obszary poza krajową jurysdykcją postanowień Protokołu z Nagoi do Konwencji o różnorodności biologicznej dotyczącego dostępu do zasobów genetycznych oraz uczciwego i sprawiedliwego podziału korzyści wynikających z ich wykorzystania.

Ratyfikowanie Porozumienia ma nie tylko istotne znaczenie polityczne, ale również praktyczne. Państwa, które tego dokonają, wezmą udział z prawem głosu w pierwszym posiedzeniu Konferencji Stron (COP), podczas którego podjęte zostaną kluczowe decyzje finansowe i organizacyjne, określające funkcjonowanie Porozumienia w kolejnych latach. Spotkanie planowane jest w styczniu w ONZ w Nowym Jorku.